ฤาสังคมวิปริต

ฤาสังคมวิปริต

เมื่อตอนผมยังเป็นเด็ก ผมจะถูกผู้ใหญ่สอนเสมอว่า พ่อแม่ มีพระคุณอย่างที่ จะนับจะประมาณมิได้ พวกเราคงนึกถึงเพลงที่บอกว่า “จะเอาโลกมาทำปากกา แล้ว เอานภามาแทนกระดาษ เอาน้ำหมดมหาสมุทรแทนหมึกวาด ประกาศพระคุณ ไม่พอ” บทนี้ กันได้นะครับ ฟังแล้ว รู้สึกว่า โอ้โฮ พระคุณพ่อแม่มากมายขนาดนั้น เลยหรือ 

ยิ่งได้มาศึกษาพระพุทธศาสนายิ่งซาบซึ้งหนักเข้าไปอีก เพราะพระบรมศาสดา ตรัสว่า ต่อให้ลูกเอาพ่อแม่ไว้บนบ่า เลี้ยงดูท่าน ป้อนข้าวป้อนน้ำ ให้ท่านถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะจนตลอดชีวิต ก็ไม่สามารถทดแทน พระคุณได้หมด ทำให้ผมไม่แปลกใจเลย ที่คนในยุคก่อนโน้น เขามีความเจริญ รุ่งเรืองในชีวิต เพราะยึดมั่นในคุณธรรม มีความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ

วันก่อนผมได้ไปที่วัดเพื่อร่วมงานบวช เห็นแล้วก็ปลื้มใจ ตั้งแต่ขบวนของ นาคที่เดินเวียนประทักษิณรอบอุโบสถ นาคทุกท่านต่างก็ตั้งใจ สงบนิ่งน่าเลื่อมใส ศรัทธา เมื่อถึงตอนกล่าวคำขอขมาต่อผู้ปกครองก็ดี กล่าวคำขอบรรพชาก็ดี ล้วน เปล่งเสียงออกมาจากใจ เสียงก้องกังวานน่าฟังยิ่งนัก ผมหลับตาฟังไปเรื่อยๆ ด้วย ใจที่ชุ่มเย็น 

จนกระทั่งมาสะดุด เมื่อนาคกล่าวถึงคำขอนิสัย คือ การขออยู่ด้วย ขอให้ พระอุปัชฌาย์ ช่วยอบรมสั่งสอน จนกระทั่งถึงบทที่

อัชชะตัคเคทานิ เถโร, มัยหัง ภาโร, อะหัมปิ เถรัสสะ ภาโร

แปลว่า ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป พระเถระเป็นภาระของข้าพเจ้า

แม้ข้าพเจ้าก็เป็นภาระของพระเถระ

            คำว่าเป็นภาระตรงนี้ แท้จริงคือ การบอกให้รู้ว่า ความสัมพันธ์ของผู้บวช และอุปัชฌาย์นั้น เป็นประดุจบิดากับบุตร ที่จะต้องรับภาระดูแลกันและกัน

ผมมา นึกถึงว่า พระอุปัชฌาย์นี้ ถ้าจะว่าไป ก็มีพระคุณมากมายเหลือเกิน เพราะเป็นผู้ที่ จะถ่ายทอดทั้งคุณธรรม ความดีงาม ความรู้ที่ท่านมีอยู่ให้กับเรา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความรู้ที่จะทำให้พ้นอบาย คือ คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ความจริงผมควรจะมีความปีติใจ อิ่มเอิบใจ ปลื้มใจในบุญที่ได้มีโอกาสมา ร่วมพิธีสำคัญครั้งนี้ 

แต่พอดีมีภาพซ้อนขึ้นมาถึง คนที่ผมเคยรู้จักท่านหนึ่ง ที่ใน อดีตท่านก็เคยเป็นพระภิกษุ  แต่ปัจจุบันนี้ท่านได้สิกขาลาเพศออกไป ซึ่งหากว่า ท่านลาสิกขาไปแล้วไปทำมาหากินโดยสุจริต เอาความรู้ที่มีอยู่ไปทำประโยชน์ให้ สังคมก็คงจะไม่มีปัญหาอะไร 

แต่นี่กลับนำเอาเครดิตจากการที่ครูบาอาจารย์ส่งเสีย ให้ไปเรียนถึงต่างประเทศกลับมาเป็นหอก ทิ่มแทงครูบาอาจารย์ รวมทั้งพระอุปัชฌาย์ ซึ่งเป็นพ่อทางธรรมของตนเอง  นับเป็นเรื่องที่น่าเสียดายนัก

สิ่งเหล่านี้หากเกิดในสังคมสมัยก่อน คงเป็นสิ่งที่รับไม่ได้ ยิ่งหากใครที่เป็น แฟนหนังกำลังภายใน คงจะเข้าใจดีว่า ประเภทศิษย์คิดล้างครูทั้งหลายนี่ ใครเห็น ก็ฆ่าได้เลย เขาถือกันขนาดนั้น 

แต่ ณ วันนี้ สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นแล้วที่เมืองไทยของเรา ศิษย์ที่คิดล้างครู ใส่ร้ายป้ายสีครูบาอาจารย์ พระอุปัชฌาย์ กลับได้รับการยอมรับจาก สังคม และมีคนไปเชียร์ ไปยกย่องเสียด้วยซ้ำ ทำให้ผมเกิดคำถามขึ้นในใจว่า ฤาสังคมเรามันวิปริตไปได้ถึงขนาดนี้เชียวหรือ

ผมก็ได้แต่หวังว่า สักวันเขาคงจะได้ตระหนักถึงความจริง ตระหนัก ถึงพระคุณของครูบาอาจารย์แล้วยุติพฤติกรรมทั้งหลายเหล่านั้น แล้วตั้งหน้าตั้งตา ทำความดีไถ่โทษที่ได้ล่วงเกินครูบาอาจารย์ไว้

คงยังไม่สายเกินไปนะครับ ยุคนี้แผ่นดินมันนุ่มซะด้วยสิครับ

ปรัศนี

จริงหรือว่าพระพุทธศาสนาไม่มีระบบการจัดการ

จริงหรือว่าพระพุทธศาสนาไม่มีระบบการจัดการ

หากคุณเป็นเจ้าของกิจการอะไรสักอย่าง คุณเตรียมจะส่งต่อกิจการ ให้กับ ทายาทของคุณ คำถามคือ คุณจะทำอย่างไร จะปล่อยให้เขาไปลองผิดลองถูกเอง หรือจะสอน จะแนะนำวิธีบริหารกิจการ ผมว่า ถามเด็กๆที่ไหนก็ตอบได้ ใช่ไหมครับ คงไม่ต้องให้ผมเฉลยกระมัง

ในช่วงที่ผ่านมา มีคนสอบถามผมว่า มีความเห็นอย่างไรเกี่ยวกับเรื่องที่พูดๆ กันจากวิทยานิพนธ์ของพระภิกษุรูปหนึ่ง ซึ่งมีหลายประเด็นที่ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า จริงๆแล้วเป็นอย่างไร ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือ ข้อที่ว่า คณะสงฆ์ในสมัยพุทธกาลอยู่โดย ไม่มีการจัดการบริหารใด ๆ 

ก่อนที่จะตอบคำถามนั้น ขอคุยกับทุกท่านแบบสบาย ๆ ไม่ต้องอิงวิชาการอะไรมากมายนัก ลองนึกย้อนไปถึงเจ้าชายสิทธัตถะในวัยเยาว์ ท่านจบ 18 ศาสตร์หรือถ้าเทียบปัจจุบัน ก็ต้องบอกว่า 18  ปริญญา   ตั้งแต่ยังเป็น กุมารองค์น้อย 

และอย่าลืมว่า ท่านถูกฝึกเพื่อการเป็นพระราชาในอนาคต ดังนั้นวิชาสำหรับ ผู้ปกครอง มีหรือจะไม่ถูกสอน พอจะนึกภาพกันออกนะครับ นี่เป็นความรู้ทางโลกนะครับ 

แล้วยิ่งพอเจ้าชายสิทธัตถะออกบวช แล้วตรัสรู้ธรรม เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงตรัสรู้อะไร นึกต่อกันนะครับ ยามต้นพระองค์บรรลุปุพเพนิวาสานุสติญาณ คือ การระลึกชาติในอดีตทั้งของ ตนเองและผู้อื่น พอยามสอง พระองค์ก็บรรลุจุตูปปาตญาณ คือ การเห็นการไปเกิด การดับ ของสัตว์ทั้งหลาย และท้ายสุดในยามสาม พระองค์ก็บรรลุอาสวขยญาณ 

พอจะนึกออกหรือยังครับว่า หนึ่งในการตรัสรู้ธรรม ของพระองค์คือ การระลึกชาติซึ่งเรามักจะเห็นอยู่บ่อย ๆ ว่า เมื่อพระองค์เจอเรื่องราวใด ๆ พระองค์ จะระลึกชาติไปดูว่า เรื่องแบบนี้ในอดีตที่เคยเกิดขึ้น จะแก้ปัญหาอย่างไร ถึงบางอ้อ หรือยังครับว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเรานั้น พระองค์อาศัยความรู้จาก ทั้งภายนอกคือจากความรู้ที่เพาะบ่มมาตอนเป็นราชกุมาร บวกกับความรู้ภายใน ที่ได้จากการตรัสรู้ธรรม 

ดังนั้นการบริหารงานในการคณะสงฆ์ของพระองค์จึงเป็น ไปด้วยความเรียบร้อย ทำให้สงฆ์มีแต่ความงดงาม เรามามองกันต่อไปครับว่า เมื่อมี กุลบุตรบวชเข้ามาแล้ว พระองค์ทำอย่างไร  พระองค์จะดูอัธยาศัยของแต่ละคน แล้วไม่ใช่ดูธรรมดา บางรายพระองค์ระลึกชาติไปดูด้วยซ้ำว่าคนนี้ ชอบอะไร ไม่ชอบอะไร แล้วให้ความรู้ที่ถูกกับจริตของเขา 

บางรายก็จะส่งไปหาพระรูปนั้น รูปนี้ เช่น ใครชอบทางวิชาการก็ไปหาพระสารีบุตร ใครชอบเรื่องฤทธิ์เรื่องเดช ก็ไปหาพระโมคคัลลานะ ใครชอบปฏิบัติธรรมก็ไปหาองค์โน้น ใครชอบสวดมนต์ ก็ไปหาองค์นั้น อะไรทำนองนี้ และพระองค์ได้ตั้งพระอสีติสาวก หรือพระที่มีความ รู้ความสามารถที่แตกต่างกันออกไปถึง 80 องค์ ซึ่งจริงๆแล้วนั่นคือ การบริหาร การจัดการแบ่งเป็นฝ่ายเป็นแผนกในการเคลื่อนธรรมยาตรานั่นเอง

เอ้า มาดูกันต่อไป ในแง่การจัดการบริหารในการเผยแผ่ยิ่งจะเห็นชัดเจน ว่าพระพุทธองค์ไม่ได้ปล่อยให้ทำอะไรโดยขาดการจัดการหรือหลักการที่ดี เช่น พระอรหันต์ชุดแรกที่พระองค์ส่งออกไปเผยแผ่ พระองค์ก็ให้หลักเลยว่า เธออย่าไปทางเดียวหลายคน แต่เธอจงไปคนเดียวหลายทาง และพอถึงวันสำคัญ คือวันมาฆบูชา ที่เป็นการเผยแผ่อันยิ่งใหญ่ คือ การให้หลักในการเผยแผ่แก่ พระอรหันต์ถึง 1,250  รูป ที่เรียกกันว่าโอวาทปาฏิโมกข์ ซึ่งผมคงไม่ลงรายละเอียด ในการเขียนครั้งนี้ เอาเป็นว่า นั่นคือ แนวทางหรือวิถีของชาวพุทธ ที่เป็นอุดมการณ์ หลักการและวิธีการในการดำเนินชีวิตของชาวพุทธเลยทีเดียว 

แล้วสงสัยไหมครับ ว่าระดับพระอรหันต์แล้ว ทำไมจะต้องมาให้นโยบาย แน่นอนครับว่าทุกรูป ท่านหมดกิเลส แต่วิธีการสอนหากไม่บอก ไม่ให้แนวทาง ก็มีสิทธิ์เอาตาม ความถนัด ดังนั้นจึงให้นโยบาย เป็นการจัดการวางรูปแบบไว้ให้ไปในทิศทาง เดียวกัน

นี่เป็นเพียงแค่บางส่วนที่ต้องการชี้ให้เห็นว่า พระพุทธเจ้าของเรานั้น พระองค์เป็นยอดนักบริหาร ซึ่งหากไปค้นดูในพระไตรปิฎกอย่างละเอียด ค่อย ๆ ดูไปตั้งแต่พระวินัย จะยิ่งเห็นความเป็นอัจฉริยภาพของพระองค์ แล้วจะรู้เลยว่า ศาสตร์ทุกศาสตร์ที่เราร่ำเรียนกัน ล้วนแล้วแต่อยู่ในพระไตรปิฎกทั้งสิ้น

อ่านมาถึงตรงนี้แล้ว ผมคงไม่ต้องตอบอีกกระมังครับว่า ในสมัยพุทธกาล มีระบบการจัดการหรือไม่ หากไม่แน่ใจ ขอให้ค่อยๆเข้าไปอ่าน ไปศึกษาด้วยตนเอง แล้วจะยิ่งเกิดความรัก ความเคารพ ความศรัทธาในพระพุทธองค์ยิ่งขึ้นครับ

ปรัศนี